Cultuurdragers 2002-HEDEN

‘Stirb und werde’. Met deze woorden vat Goethe deze complexe innerlijke ervaring kernachtig samen die in mijn werk centraal staat. Zowel in mijn beeldende werk als in mijn geschriften.

Onder de titel ‘Cultuurdragers’ werk ik aan een verzameling portretten van beeldende kunstenaars, schrijvers, dichters en filosofen die ieder op hun eigen wijze, Het Onzichtbare zichtbaar hebben trachten te maken. De komende jaren wil ik deze serie uitbreiden. Bij ieder portret komt te zijner tijd een link naar een tekst waarin ik dieper inga op het werk van de betreffende kunstenaar of filosoof. Velen hebben hun innerlijke ervaringen beschreven in poëtische teksten, brieven, dagboeken en gedichten. Werken van Dante, Thomas Stearns Eliot, Ezra Pound, Paul Celan maar ook Van Ostaijen, Achterberg, Lucebert en anderen, spelen in mijn werk een belangrijke rol. Inspiratiebronnen zijn daarnaast ook beeldende kunstenaars die zich met vergelijkbare innerlijke ervaringen bezig houden: Kandinsky, Klee, Arp, Newman, Rothko, Beuys, Kiefer en anderen. Filosofen als Herakleitos, Plato, Eckehart, Nietzsche, Benjamin en Bataille.

Dante’s ‘Divina Commedia’ is de meest uitvoerige en wellicht ook de fraaiste vertaling van zo’n ingrijpende Regressieve Progressie waarbij zich in de mens een Afgrond lijkt te openen die als Poort fungeert naar het Dodenrijk. Een enorme ruimte gevuld met zielen die gemarteld, verbrand en uiteengescheurd lijken te worden. Dante moet dezelfde psycho-fysische martelingen hebben ondergaan als de mensen die hij beschrijft aangezien op deze tocht door het Onzichtbare alle grenzen tussen ‘ik’ en werkelijkheid lijken weg te vallen. Dante gaat eerst door de Hel, vervolgens klimt hij omhoog om via de Louteringsberg uiteindelijk in het Paradijs terecht te komen.

In deze portretten heb ik niet slechts de naam van de betreffende kunstenaars en filosofen opgenomen maar bij de meesten heb ik ook iets getoond van hun eigen werk. Een tekening, een stuk tekst of zelfs combinaties daarvan. Daarnaast geeft ook de compositie enige informatie. Pound is opgesloten in een gevangenis, de waanzinnig geworden Friedrich Nietzsche wordt overspoeld door chaotische lijnen, de schilder Paul Klee roept de poort van de diepte op zich op te openen opdat hij bevend in het Paradijs van de dichtkunst terecht kan komen, terwijl de eveneens waanzinnig geworden Antonin Artaud ons in een brief vertelt dat zijn tekeningen documenten zijn. Ik heb Artaud weergegeven zoals hij zichzelf weergaf: met expressieve lijnen.
Velen komen aan het woord in mijn drie delige serie: ‘Eros, Vuurdood en Goddelijke Waanzin. De komende maanden tracht ik deze serie aan te vullen met portretten van Plato, Blaise Pascal, William Blake, Friedrich Hölderlin, Octavio Paz, Paul Rodenko, Novalis, Rainer Maria Rilke, Wassili Kandinsky, Alexej Jawlensky, Anselm Kiefer, Yves Klein, Sigmar Polke, Mariko Mori en anderen.